Bratskom, ponosnom i slobodarskom makedonskom narodu, borcima NOB-e, antifašistima i ostalim građanima Makedonije, Socijalistička radnička partija Hrvatske čestita veliki dan njene duge i burne povijesti, 11. oktobar – Dan ustanka naroda Makedonije protiv fašističkog okupatora i domaćih izdajnika.
Upravo toga dana prije 85 godina realiziran je poziv Komunističke partije Jugoslavije, odlukama Politbiroa CK KPJ na čelu s Titom, a kojeg su još činili Aleksandar Ranković, Milovan Đilas, Svetozar Vukmanović Tempo, Ivo Lola Ribar, Sreten Žujović i Ivan Milutinović, u vili Vladislava Ribnikara u Beogradu 4. jula 1941., da se od povremenih sabotaža i diverzija prijeđe na organizirani općenarodni ustanak protiv fašističkih okupatora i domaćih izdajnika, kao i da partizanski rat bude osnovna forma razvijanja ustanka.
Bio je to početak združene akcije s drugim bratskim jugoslavenskim narodima, zajednički žestoki otpor okupatoru, koji su stvorili od malih partizanskih odreda respektabilnu armiju koja je skršila mrskog fašističkog okupatora i domaće izdajnike, donijela mir, slobodu i progresivni društveni razvoj, u svijetu jedinstveni samoupravni socijalizam.
Dan ustanka u Makedoniji, 11. 10. 1941., obilježava godišnjicu oružane akcije Prilepskog partizanskog odreda koji je izvršio napad na neprijateljsku posadu, zatvor i telefonsku centralu u Prilepu, a po odluci Pokrajinskog komiteta KPJ za Makedoniju. U znak trajnog sjećanja na ovaj događaj, u Prilepu se nalazi muzej „11. oktobar”.
Nakon okupacije aprilskim ratom, na sastancima Mjesnih komiteta KPJ u Prilepu, Kumanovu, Tetovu, Ohridu, Bitolju, Velesu, Kriuševu, Kavadarcima i drugim mjestima, prihvaćeno je pismo CK KPJ o dizanju ustanka. Međutim, ustanak makedonskog naroda je kasnio, a razlog je bio neslaganje Metodija Šatorova, sekretara Pokrajinskog komiteta KPJ za Makedoniju, s uputama Partije, već se nastojao priključiti Komunističkoj partiji Bugarske. Stoga su se, nakon formiranja novog Pokrajinskog komiteta na čelu s Lazarom Koliševskim u toku augusta i septembra, započele pripreme za ustanak i formirana su tri partizanska odreda. Tako su već u martu i maju 1941. poduzete prve sabotaže i diverzantske akcije, te prvi sukobi s bugarskim jedinicama. U maju je Pokrajinski komitet KPJ za Makedoniju formirao Vojnu komisiju za pripremu i dizanje oružanog ustanka, a u septembru je formiran Pokrajinski štab u sastavu Lazar Koliševski, Mirče Acev, Strašo Pindžur, Mihajlo Apostolski i Cvetko Uzunovski. U augustu je bio formiran Prvi skopski partizanski odred.
Međutim, akcijama ranije formiranog Prilepskog partizanskog odreda na bugarsku policijsku stanicu, zatvor i telefonsku centralu u Prilepu 11. 10. 1941. označen je kao početak ustanka u Makedoniji. Grad Prilep je, kao ustanički grad Makedonije, 9. maja 1975. godine odlikovan Ordenom narodnog heroja i proglašen Gradom herojem.
U vrijeme Jugoslavije, ovaj praznik ustanovljen je kao praznik Socijalističke Republike Makedonije, a zadržan je i poslije osamostaljena Makedonije. Od 1992. godine slavi se kao praznik posvećen antifašističkoj borbi makedonskog naroda.
Vječna slava i veliko hvala Titovim partizanima!
11. 10. 2026.